Παρακολούθηση Απειλούμενων Ελασμοβράγχιων στην Ελλάδα: Αναγνώριση της Σημασίας Διατήρησης στην Κω, Δωδεκάνησα

Με βάση την πρόσφατη αξιολόγηση του IUCN, περίπου το 50% των πληθυσμών των καρχαριών και των σαλαχιών στη Μεσόγειο έρχεται αντιμέτωπο με εξαφάνιση (Dulvy et al., 2016). Πιο συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί των μεσογειακών ειδών Squatina aculeata, Squatina oculata, Squatina squatina, Glaucostegus cemiculus και Gymnura altavela αναφέρονται στο Κόκκινο Βιβλίο των απειλούμενων ειδών του IUCN (IUCN, 2019). Όλα αυτά τα είδη υπόκεινται σε τοπική εξαφάνιση,κρυρίως λόγω της παρεμπίπτουσας αλιείας τους (Dulvy et al., 2016). Η υπάρχουσα πληροφορία για τον πληθυσμό τους στη Μεσόγειο και γενικά είναι περιορισμένη, καθώς τα δεδομένα είναι διάσπαρτα είτε λόγω των λανθασμένων αναφερθέντων στοιχείων, είτε λόγω της μη διαθέσιμης πληροφορίας που είναι ανεξάρτητη της αλιείας.

Οι κύριοι στόχοι επικεντρώνονται στη βαθύτερη κατανόηση σε σχέση με τον πληθυσμό, τη σχετική αφθονία, τους τύπους δραστηριότητας και την αρχική εξάπλωση των Ρινόβατων (Rhinobatos rhinobatos και Glaucostegus cemiculus) και Gymnura altavela σε επιλεγμένες περιοχές στην Κω, συλλέγοντας τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά εποχιακά δεδομένα και πληροφορίες σε σχέση με την υφιστάμενη και την προγενέστερη παρουσία Αγγελοκαρχαρίων (Squatina aculeata, Squatina oculata, Squatina squatina) στην υφαλοκρυπίδα της Κω, χρησιμοποιώντας την τοπική οικολογική γνώση των χρηστών της θάλασσας.

Το πρόγραμμα αυτό θα μας επιτρέψει να συλλέξουμε τα πρώτα δεδομένα στην Ελλάδα, ανεξάρτητα της αλιείας, για είδη κρισίμως απειλούμενων ελασμοβράγχιων, να διερευνήσουμε μια δυνητικά κρίσιμη περιοχή για τα επιλεγμένα είδη και να μάθουμε περισσότερα σε σχέση με τη βιολογία και την οικολογία τους. Το πρόγραμμα θα μας δώσει επίσης τις βασικές γνώσεις που θα μας βοηθήσουν να αναπτύξουμε ένα κατάλληλο σχέδιο διαχείρισης για τους πληθυσμούς των ειδών στην περιοχή. Επιπλέον, τα δεδομένα θα ενισχύσουν τις προσπάθειες για το περιφερειακό  Σχέδιο Δράσης για τη Διατήρηση των Αγγελοκαρχαρίων στην Ανατολική Μεσόγειο και το Παγκόσμιο Σχεδίο Δράσης για τη Διατήρηση των Ρινόβατων και άλλων συναφών προγραμμάτων.

Υποβρύχια οπτική καταγραφή (UVC) και υποβρύχια συστήματα απομακρυσμένης βιντεοσκόπησης (BRUVS) θα χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση ρινόβατων και πλατυχέλαχων σε επιλεγμένες περιοχές της Κω. Οι δειγματοληψίες θα πραγματοποιηθούν σε εποχιακή βάση συνολικά, 4 έρευνες με UVC και 8 με BRUVS. Με σκοπό να χρησιμοποιηθεί η εγχώρια οικολογική γνώση (LEK) των χρηστών της θάλασσας στην Κω, θα αναπτυχθούν τουλάχιστον 50 ερωτηματολόγια. Οι έρευνες θα διεξαχθούν μεταξύ θαλάσσιων χρηστών της νήσου και πληροφορίες θα συλλεχθούν σχετικά με την παρουσία των επιλεγμένων ειδών.

Πλατυσέλαχο 

To πλατυσέλαχο Gymnura altavela (RGL) είναι ένα είδος σαλαχιού που απαντάται σε τροπικά και υποτροπικά κλίματα. Πρόκειται για παράκτιο είδος που συχνά βρίσκεται σε υφάλμυρα νερά. Ο πληθυσμός του είδους είναι κρισίμως κινδυνεύον και προστατεύεται από την σύσταση GFCM/42/2018/2 (τροποποιητική της GFCM/36/2012/3).

 

 

Ρινόβατοι 

Οι Ρινόβατοι ή αλλιώς βιόλες Rhinobatidae είναι μια οικογένεια σαλαχιών που απαντάται υποτροπικά κλίματα και σε όλη την Μεσόγειο. Συγκεκριμένα τα είδη Rhinobatos rhinobatos και Glaucostegus cemiculus που απαντώνται και στις Ελληνικές θάλασσες είναι αρκετά σπάνια έχουν χαρακτηριστεί ως απειλούμενα. Το είδος προστατεύεται από την σύσταση GFCM/42/2018/2 (τροποποιητική της GFCM/36/2012/3).

 

 

 

Αγγελοκαρχαρίες 
Οι Αγγελοκαρχαρίες Squatinidae είναι μια οικογένεια καρχαριών με πεπλατυσμένο σχήμα που απαντώνται σε ένα ευρύ γεωγραφικό πλάτος αλλά περιορίζονται σε μικρές περιοχές λόγω των χαρακτηριστικών τους. Συγκεκριμένα τα είδη Squatina aculeata, Squatina oculata και Squatina squatina που απαντώνται και στις Ελληνικές θάλασσες είναι αρκετά σπάνια έχουν χαρακτηριστεί ως κρισίμως κινδυνεύοντα. Τα είδη προστατεύονται από την σύσταση GFCM/42/2018/2 (τροποποιητική της GFCM/36/2012/3).

 

 

 

Χρηματοδότης