Νήσος Φορμίκουλα: Ένα μικροσκοπικό οχυρό βιοποικιλότητας στο Ιόνιο Πέλαγος

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η Φορμίκουλα (ή Φερμίκουλο όπως την καλούν οι ντόπιοι) είναι μία μικρή ακατοίκητη νησίδα στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου, στην οποία παρατηρείται εκτεταμένη παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) και έντονη παρουσία θαλάσσιων θηλαστικών, χελωνών και θαλασσοπουλιών. Μάλιστα, η περιοχή χαρακτηρίζεται ως «Σημαντική Περιοχή για τα Θαλάσσια Θηλαστικά» (IMMA). Χάρη στον άφθονο φυσικό της πλούτο, η Φορμίκουλα δέχεται πιέσεις από σκάφη τουριστικού ενδιαφέροντος, αλλα και από την παράνομη, ανεξέλεγκτη και αδήλωτη αλιεία, δραστηριότητες που διαταράσσουν σημαντικά τα ενδιαιτήματα και τη βιοποικιλότητά της.

Όνομα: Φορμίκουλα (Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου)

 

Κωδικός Περιοχής Natura 2000: GR2220003
Τοποθεσία: Ιόνιο Πέλαγος
Έκταση: 53,3 χλμ²

 

Κύρια χαρακτηριστικά της περιοχής:

Το 2022, η iSea επισκέφθηκε δύο φορές τη Φορμίκουλα και κατέγραψε τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, τη βιομάζα της ιχθυοπανίδας και την κατάσταση διατήρησης της Ποσειδωνίας, χαρτογράφησε τα λιβάδια και εκτίμησε το δυναμικό μπλε άνθρακα. Εκτός από τις ερευνητικές δραστηριότητες, η iSea υποστήριξε επίσης την υιοθέτηση διαχειριστικών μέτρων στην περιοχή, συνεργαζόμενη με βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. 

Συνολικά χαρτογραφήθηκαν 0,63 χλμ² συνεκτικών λιβαδιών γύρω από τη Φορμίκουλα και τα αβαθή της νησίδας που εκτείνονται κάτω από τα 35μ. βάθος. Επίσης, καταγράφηκαν και ταυτοποιήθηκαν 80 διαφορετικοί θαλάσσιοι οργανισμοί που ανήκουν σε 20 διαφορετικές ταξινομικές ομάδες, γεγονός που αποδεικνύει την ύπαρξη μιας πολύ πλούσιας βιοποικιλότητας, η οποία εκτός από τα ψάρια, μεταξύ των οποίων και δύο μη ιθαγενή είδη, περιλαμβάνει θαλάσσια φανερόγαμα (εκτός της Ποσειδωνίας), θαλάσσια φύκη, σφουγγάρια, εχινόδερμα, μαλάκια και θαλάσσια θηλαστικά.

Η κατάσταση διατήρησης των λιβαδιών με βάση το δείκτη διατήρησης (Conservation Index, CI) εκτιμήθηκε στα 0,98 και αξιολογήθηκε ως «πολύ καλή κατάσταση» στις θέσεις δειγματοληψίας. Αντιθέτως, η πυκνότητα βλαστών και η συνολική εικόνα του λιβαδιού παρουσιάζει διαφορετική εικόνα, με την πυκνότητα βλαστών να κυμαίνεται μεταξύ 170-180. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για την εξαγωγή ακριβέστερων συμπερασμάτων και τη σύνδεση της κατάστασης των λιβαδιών με πιθανούς στρεσογόνους παράγοντες, όπως ο ευτροφισμός ή/και η ρύπανση. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στην περιοχή παρατηρήθηκε κατακερματισμός λόγω ανεξέλεγκτης αγκυροβόλησης, καθώς και εγκαταλειμμένα αλιευτικά εργαλεία.

Ο συνολικός μπλε άνθρακας που δεσμεύεται στα λιβάδια Ποσειδωνίας της Φορμίκουλας εκτιμήθηκε σε 2.512,63 MgC ή 39.88 Mgc/ha. Η τιμή αυτή είναι η πρώτη εκτίμηση για τον μπλε άνθρακα στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου, ωστόσο απαιτούνται περισσότερες έρευνες και δειγματοληψίες για να έχουμε ακριβή συμπεράσματα.

Τέλος, η iSea σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ερευνών Tethys, το Δήμο Λευκάδας και το Blue Marine Foundation δημιούργησε μία κοινή επιστολή με στόχο την άμεση λήψη μέτρων προστασίας στη νήσο Φορμίκουλα και του υφάλου πλησίον αυτής, καθώς αποτελεί μία πολύ σημαντική περιοχή για το τοπικό θαλάσσιο οικοσύστημα. Τα μέτρα που προτάθηκαν έχουν εισαχθεί στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) που αφορά στις περιοχές Natura 2000 του Ιονίου και της Δυτικής Ελλάδας.

Μπορείτε να βρείτε τις αναφορές του προγράμματος παρακάτω:

 

Συνεργάτες:

 

Χρηματοδότες: