Καρχαρίες στο πιάτο σας: Πως προστατευόμενα είδη καρχαριών και σαλαχιών «βαφτίζονται» και καταλήγουν στο πιάτο σας
Δευτέρα 7 Ιουλίου 2025
ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ: ΠΩΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΑ ΕΙΔΗ ΚΑΡΧΑΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΑΛΑΧΙΩΝ «ΒΑΦΤΙΖΟΝΤΑΙ» ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΓΟΥΝ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ
Ξεκινάμε την Εβδομάδα Ενημέρωσης για τους Καρχαρίες με ένα βασικό ερώτημα!
Γνωρίζεις ότι καταναλώνεις προστατευόμενους καρχαρίες και σαλάχια;
Πολλοί καταναλωτές επιλέγουν προϊόντα θαλασσινών με ταμπέλες, όπως «Ρίνα», «Γαλέος», «Γλαύκος», «Βάτος», κ.α. Τα προϊόντα αυτά ανήκουν σε καρχαρίες και σαλάχια, και πολύ συχνά πίσω από τις ταμπέλες αυτές πωλούνται παράνομα προστατευόμενα ή είδη που απειλούνται με εξαφάνιση είδη. Η έρευνά της iSea στην Ελλάδα τα τελευταία πέντε χρόνια αποκαλύπτει μια ανησυχητική πραγματικότητα!
Περισσότερα από το 60% των προϊόντων καρχαριών και σαλαχιών στις ελληνικές αγορές φέρουν λανθασμένη ή καθόλου σήμανση, συχνά ως «κάλυψη» για το εμπόριο προστατευόμενων ειδών, τα οποία απαγορεύεται να αλιεύονται και να πωλούνται.
Δεν πρόκειται για μια απλή παράνομη δραστηριότητα. Πρόκειται για μια πρακτική που υπονομεύει την προστασία των ειδών αυτών και μπορεί να θέσει άμεσα σε κίνδυνο και τη δική σας υγεία!
Είδη υπο εξαφάνιση καταλήγουν στο πιάτο μας
Σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση του Ελληνικού Κόκκινου Καταλόγου, από τα 57 είδη καρχαριών και σαλαχιών που αξιολογήθηκαν, το 68% των καρχαριών, το 48% των σαλαχιών και το μοναδικό είδος χίμαιρας που υπάρχει στην Ελλάδα βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης, κυρίως λόγω της παρεμπίπτουσας αλιείας. Παρότι πάνω από τα μισά είδη προστατεύονται βάσει της εθνικής κι ευρωπαϊκής νομοθεσίας, εξακολουθούν να καταλήγουν στο πιάτο μας:
Είτε σκόπιμα όταν έχουν αναγνωριστεί ως προστατευόμενα και «βαφτίζονται» ως άλλα είδη, ώστε να μπορέσουν να διοχετευτούν στην αγορά.
Είτε ακούσια, όταν δεν είναι δυνατή η σωστή αναγνώρισή τους και άρα η κατηγοριοποίησή τους ως προστατευόμενα.
Κίνδυνοι για την υγεία από την κατανάλωση καρχαριών και σαλαχιών
Πέρα από την περιβαλλοντική διάσταση, η κατανάλωση κρέατος καρχαριών και σαλαχιών ενέχει, σε πολλές περιπτώσεις, σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Για παράδειγμα, οι μελέτες μας στο Ιόνιο και το Αιγαίο αποκάλυψαν ότι, σε ορισμένα από αυτά τα είδη, τα επίπεδα
βαρέων μετάλλων υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια που έχουν τεθεί από την ΕΕ έως και 11 φορές. Παρ’ όλα αυτά, ο «Γαλέος» εξακολουθεί να προβάλλεται ως "κατάλληλος για παιδιά" λόγω της έλλειψης κόκκαλων.
Η σωστή ενημέρωση των καταναλωτών αποτελεί βασικό τους δικαίωμα!
Γι’ αυτό, η νέα καμπάνια του προγράμματος obSERVING Nature στοχεύει στην ενημέρωση των καταναλωτών, ώστε να είναι σε θέση να αξιολογήσουν τι πραγματικά μπορεί να κρύβεται πίσω από τις ταμπέλες «Γαλέος», «Ρίνα» και «Βάτος», τόσο για τη διατήρηση των ειδών αυτών, όσο και για την υγεία.
Η καμπάνια εστιάζει σε 5 εμβληματικά είδη των ελληνικών θαλασσών, τα οποία, σύμφωνα με τα ευρήματά μας, εντοπίζονται συχνά στις ψαραγορές και τα ιχθυοπωλεία, παρόλο που όλα προστατεύονται κι απειλούνται με εξαφάνιση.
- Ο ρυγχοκαρχαρίας (Κρισίμως Κινδυνεύων στην Ελλάδα), πωλείται ως «Γαλέος» ή ως κατεψυγμένο εισαγόμενο προϊόν. Το είδος προστατεύεται αυστηρά σε όλη τη Μεσόγειο και τον Βόρειο Ατλαντικό.
- Οι αγγελοκαρχαρίες ή Ρίνες (και τα τρία είδη που υπάρχουν στην Ελλάδα είναι Κρισίμως Κινδυνεύοντα), κάποτε αποτελούσαν ένα ευρέως διαδεδομένο πιάτο γνωστό ως «Ρίνα», ενώ μετά τη σημαντική μείωση του πληθυσμού τους, πλέον με το ίδιο όνομα πωλούνται και πολλά είδη σαλαχιών. Και τα τρία είδη αγγελοκαρχαριών προστατεύονται αυστηρά σε όλη τη Μεσόγειο.
- To Πλατυσέλαχο (Κρισίμως Κινδυνεύον στην Ελλάδα), πωλείται ως «Ρίνα», «Αετός» ή «Βάτος», ανάλογα με την περιοχή. Το είδος προστατεύεται αυστηρά στη Μεσόγειο.
- To Ρυγχαετόψαρο (Κρισίμως Κινδυνεύον στην Ελλάδα) πωλείται επίσης με λανθασμένες ταμπέλες όπως «Ρίνα», «Αετός» ή «Βάτος». Από τον Αύγουστο του 2024, το είδος αυτό προστατεύεται αυστηρά σε όλη τη Μεσόγειο.
- Ο Εξαβράγχιος καρχαρίας (Σχεδόν Απειλούμενος σε παγκόσμιο επίπεδο), εμφανίζεται συνεχώς στις ψαραγορές και τα ιχθυοπωλεία ως «Γαλέος» ενώ συχνά παρουσιάζεται παράνομα ως «τρόπαιο» για να προσελκύσει καταναλωτές. Το είδος είναι αυστηρά προστατευόμενο στην Ελλάδα.
Είναι στο χέρι σας, ως καταναλωτές, να αποφεύγετε την αγορά και κατανάλωση προϊόντων με ονομασίες όπως «Γαλέος», «Ρίνα», «Αετός» και «Βάτος». Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλετε ενεργά στην προστασία των καρχαριών και των σαλαχιών, προστατεύεται τη δική σας υγεία και δεν προάγετε την παράνομη εμπορία προστατευόμενων ειδών!
Το πρόγραμμα obSERVING NATURE υλοποιείται με την υποστήριξη του WWF Ελλάς στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Συμμαχία για την Άγρια Ζωή». Η «Συμμαχία για την Άγρια Ζωή» αποτελεί τη συλλογική προσπάθεια 11 περιβαλλοντικών, Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων για τη μεγιστοποίηση του αντικτύπου της δράσης τους, με κοινό όραμα την ευημερία της άγριας ζωής και του ανθρώπου.
Βρείτε όλο το υλικό της εκστρατείας εδώ
Βρείτε περισσότερα για το πρόγραμμα «obSERVING NATURE» εδώ
Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας «Συμμαχία για την Άγρια Ζωή», που χρηματοδοτείται από το WWF Greece. Επισκεφτείτε τον ιστότοπο της Συμμαχίας εδώ: www.greekwildlifealliance.gr
