Κόκκινος συναγερμός για τους καρχαρίες και τα σαλάχια στην Ελλάδα

Τρίτη 14 Ιανουαρίου 2025

---

Ύστερα από 15 χρόνια, η Ελλάδα επικαιροποίησε τον Κόκκινο Κατάλογό της που περιλαμβάνει την αξιολόγηση κινδύνου εξαφάνισης περισσότερων από 11.500 ειδών με βάση τα κριτήρια της Διεθνούς Ένωσης Διατήρησης της Φύσης (IUCN) που πραγματοποιήθηκε από τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. με τη συμβολή περισσότερων από 140 Ελλήνων και ξένων επιστημόνων και τη συνεργασία της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρησης της Φύσης (IUCN), της Ελληνικής Ζωολογικής Εταιρείας (ΕΖΕ) και της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας (ΕΒΕ). Την κατάσταση των χονδριχθύων (καρχαριών, σαλαχιών και χιμαιρών) αξιολόγησε ο IUCN Shark Specialist Expert και πρόεδρος της Πανευρωπαϊκής Ένωσης για τους Καρχαρίες και τα Σαλάχια, Ιωάννης Γιώβος, με την υποστήριξη μελών της iSea, του Πανεπιστημίου Πατρών και πολλών άλλων επιστημόνων από όλο τον κόσμο.

Συνολικά επιβεβαιώθηκε η παρουσία 31 ειδών καρχαριών, 25 ειδών σαλαχιών και 1 είδος χίμαιρας. Ανάμεσα στα θετικότερα αποτελέσματα της διαδικασίας αποτελεί το γεγονός ότι αξιολογήθηκαν για πρώτη φορά «Κρισίμως Κινδυνεύοντα» είδη, όπως ο Τραχύβατος και τα 3 είδη Αγγελοκαρχαριών που υπάρχουν στην Ελλάδα, η αξιολόγηση των οποίων είναι ζωτικής σημασίας για τη μελλοντική διαχείριση και διατήρησή τους.

Από τα συνολικά 57 είδη που αξιολογήθηκαν 7 είδη καρχαριών και 12 είδη σαλαχιών παραμένουν Ανεπαρκώς Γνωστά, λόγω της έλλειψης στοιχείων. Απαραίτητη για την ουσιαστική προστασία και διατήρηση των ειδών αυτών λοιπόν αποτελεί η εστίαση μελλοντικών ερευνών στη συλλογή δεδομένων που θα οδηγήσουν στην αύξηση γνώσης για αυτά και στην αξιολόγηση των πληθυσμών τους. Δεν επιβεβαιώθηκε ωστόσο η ύπαρξη 5 ειδών καρχαριών και 4 ειδών σαλαχιών τα οποία αναφέρονταν σε προηγούμενη έκδοση του Κόκκινου Καταλόγου, χωρίς το γεγονός αυτό να αποκλείει την ύπαρξή τους στα ελληνικά νερά.

Διανύοντας την «6η Μαζική εξαφάνιση ειδών στην ιστορία του πλανήτη» σε μια εποχή που το 60% των μεγαλύτερων θαλάσσιων οικοσυστημάτων του κόσμου έχουν υποβαθμιστεί ή αξιοποιούνται μη βιώσιμα, οι καρχαρίες και τα σαλάχια δε θα μπορούσαν να μείνουν ανεπηρέαστα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 68% των καρχαριών, το 48% των σαλαχιών και η χίμαιρα κινδυνεύουν με εξαφάνιση αντιμετωπίζοντας κυρίως τον κίνδυνο της παρεμπίπτουσας
αλίευσής τους, αλλά και της υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος που προκύπτει από τo σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στη λεκάνη της Μεσογείου συνολικά (παράκτια οικιστική ανάπτυξη, ρύπανση).

Η διαδικασία της αξιολόγησης οδήγησε στη συστηματική συγκέντρωση της διαθέσιμης επιστημονικής γνώσης για τα είδη αυτά και αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη φαρέτρα για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων με γνώμονα τη διατήρησή τους και την πρακτική εφαρμογή μέτρων και δράσεων που τη διασφαλίζουν.

Για τη διεκπεραίωσή της ευχαριστούμε θερμά τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., το Shark Specialist Group της Διεθνούς Ένωσης Διατήρησης της Φύσης, την Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία, την ομάδα της iSea, καθώς και όλους τους ειδικούς που συνέβαλαν στην αξιολόγηση των ειδών για τον Κόκκινο Κατάλογο.