Αρκούδι
Πιλοτική αποκατάσταση λιβαδιών Ποσειδωνίας στο Αρκούδι, Εσωτερικό Αρχιπέλαγος Ιονίου
Πιλοτική αποκατάσταση λιβαδιών Ποσειδωνίας στο Αρκούδι, Εσωτερικό Αρχιπέλαγος Ιονίου
Κατηγορία δραστηριότητας: Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές
Έτος: 2026
Τύπος: Επιστημονική έρευνα
Κατάσταση: Σε εξέλιξη
Στοχευμένες περιοχές: Εσωτερικό Ιόνιο Αρχιπέλαγος
Οργανισμοί-στόχοι: Ποσειδωνία
Ιστότοπος έργου:
Στόχος του 3ετούς αυτού προγράμματος αποτελεί η αποκατάσταση τουλάχιστον 200 τ. μ. νεκρού στρώματος Ποσειδωνίας, γνωστό ως Matte morte, στη νήσο Αρκούδι του Εσωτερικού Αρχιπελάγους του Ιονίου. Η αποκατάσταση θα πραγματοποιηθεί μέσω της μεταφύτευσης μοσχευμάτων Ποσειδωνίας που έχουν ξεριζωθεί λόγω της αγκυροβόλησης ή φυσικών αιτιών και θα ακολουθήσει η παρακολούθηση κι αξιολόγηση της ανάπτυξής της για τα επόμενα χρόνια, με στόχο τη βελτιστοποίηση της πρακτικής και την παροχή κατευθυντήριων γραμμών σε μελλοντικές δράσεις αποκατάστασης Ποσειδωνίας στην περιοχή.
Το έργο αποτελεί μέρος του Προγράμματος Αποκατάστασης Θαλάσσιων Λιβαδιών, μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας του MEDSEA και του Fondation de la Mer, που υλοποιείται με την υποστήριξη του Ομίλου CMA CGM, με βασικό στόχο την αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας, ώστε να ενισχυθεί η ικανότητά τους για δέσμευση κι αποθήκευση άνθρακα.
Το Αρκούδι είναι μια μικρή ακατοίκητη νησίδα στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου, μικρότερη από 4,3 τ.χλμ. με 9,7 χλμ ακτογραμμής. Η περιοχή χαρακτηρίζεται για τον σημαντικό αριθμό και την ποικιλία θαλάσσιων ειδών μεγαπανίδας, καθώς και εκτεταμένων λιβαδιών Ποσειδωνίας. Παράλληλα με τη μοναδική βιοποικιλότητα και το εντυπωσιακό θαλάσσιο τοπίο του, το Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου αποτελεί δημοφιλή προορισμό ιστιοπλοΐας. Ως αποτέλεσμα, η ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση σκαφών αναψυχής ασκεί σοβαρές πιέσεις στα λιβάδια που περιβάλλουν το Αρκούδι.
Κατά τη διάρκεια του 2023, η iSea χαρτογράφησε τις κύριες πιέσεις που δέχονται τα λιβάδια στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου, εμπλουτίζοντας προηγούμενες μελέτες που είχαν αναδείξει την περιοχή ως μία από τις πιο επιβαρυμένες Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές στην Ελλάδα, ιδιαίτερα λόγω της ανεξέλεγκτης αγκυροβόλησης. Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, ακολούθησαν εκτιμήσεις βιομάζας και βιοποικιλότητας, χαρτογράφηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας κι εκτίμηση της κατάστασης υγείας τους, καθώς και μελέτες για την πίεση εξαιτίας της αγκυροβόλησης. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν σαφή υποβάθμιση των λιβαδιών εξαιτίας του μεγάλου αριθμού σκαφών που συγκεντρώνονται γύρω από το Αρκούδι, οι άγκυρες των οποίες ξερίζωναν βλαστούς των λιβαδιών
Έτσι, η iSea και το Mediterranean Sea and Coast Foundation (MEDSEA Foundation) στο πλαίσιο του προγράμματος «Αποκατάσταση των λιβαδιών στην Ελλάδα: Εσωτερικό Αρχιπέλαγος Ιονίου» στοχεύουν στην αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας και στην ανάκτηση των ζωτικών οικοσυστημικών υπηρεσιών που προσφέρουν, όπως η δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και η υποστήριξη εμπορικών ειδών, μέσω μιας πιλοτικής δράσης ενεργής αποκατάστασης. Παράλληλα, το έργο συμβάλλει άμεσα στο Εθνικό Σχέδιο Αποκατάστασης της Ελλάδας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος θέτει ως στόχο την αποκατάσταση τουλάχιστον του 20% των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων της Ευρώπης έως το 2030, αποτελώντας ταυτόχρονα αναπόσπαστο μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αποκατάσταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Η συστηματική παρακολούθηση που θα πραγματοποιείται έως το 2028 θα αξιολογεί τον αριθμό και την πυκνότητα των μεταφυτευμένων βλαστών, με στόχο την εκτίμηση της αποκατάστασης για τη βελτιστοποίηση μελλοντικών στρατηγικών διατήρησης και προστασίας των λιβαδιών στην περιοχή.
Ξεξιζωμένοι βλαστοί μεταφυτεύτηκαν
Νεκρού υποστρώματος αποκαταστάθηκε