Κατηγορία δραστηριότητας: Ευάλωτα είδη
Ετος: 2020
Τύπος: Συνηγορία, Επιστημονική έρευνα
Κατάσταση: Σε εξέλιξη
Στοχευμένες περιοχές: Αμβρακικός Κόλπος
Οργανισμοί-στόχοι: Καρχαρίες, Σαλάχιa
Ιστότοπος έργου:
Συνεργάτες
Χρηματοδότες
Κατηγορία δραστηριότητας: Ευάλωτα είδη
Ετος: 2020
Τύπος: Συνηγορία, Επιστημονική έρευνα
Κατάσταση: Σε εξέλιξη
Στοχευμένες περιοχές: Αμβρακικός Κόλπος
Οργανισμοί-στόχοι: Καρχαρίες, Σαλάχιa
Ιστότοπος έργου:
Συνεργάτες
Χρηματοδότες
Στόχοι
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2020 με επισκέψεις σε αλιευτικά σκάφη της παράκτιας και μέσης αλιείας στα λιμάνια του Β. Αιγαίου για την καταγραφή των αλιευμένων καρχαριών και σαλαχιών. Το 2021 συνεχίστηκε με επισκέψεις σε αλιευτικά σκάφη της παράκτιας αλιείας στη Χαλκιδική με συστηματική συλλογή δεδομένων. Πλέον, η συλλογή αλιευτικών δεδομένων συνεχίζεται στην περιοχή του Αμβρακικού κόλπου, ενώ στην ερευνητική προσπάθεια έχει προστεθεί από το 2024 και η συλλογή δεδομένων ανεξάρτητων της αλιείας μέσω προσαρμοσμένων πρωτοκόλλων για τη βιντεοσκόπηση κι οπτική καταγραφή της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Επιπλέον, μελετούνται οι τροφικές σχέσεις μεταξύ των ειδών, η παρεμπίπτουσα αλίευσή τους σε συσχέτιση με την αλιευτική προσπάθεια και τα βιολογικά χαρακτηριστικά του κάθε είδους, όπως οι ρυθμοί ανάπτυξης τους.
Τα δεδομένα συλλέγονται με βάση το πρωτόκολλο της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας για την παρακολούθηση της παρεμπίπτουσας αλιείας ευάλωτων ειδών, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα συλλέγονται και βιολογικά δεδομένα για τα είδη σχετικά με τη μορφομετρία και την γεννητική ωριμότητά τους, ενώ συλλέγεται και γενετικό υλικό. Παράλληλα, πραγματοποιούνται μελέτες για τις επιπτώσεις της παρεμπίπτουσας αλίευσης στην υγεία τους και συλλέγονται δεδομένα για να υπολογιστεί το ποσοστό επιβίωσης τους μετά την απελευθέρωση, για κάθε είδος ανά αλιευτικό εργαλείο, με τη χρήση σημάνσεων.
Περιγραφή
Το πρόγραμμα By ElasmoCatch στοχεύει στη μελέτη και τη καλύτερη κατανόηση της παρεμπίπτουσας αλιείας καρχαριών και σαλαχιών στην Ελλάδα, καθώς και της βιολογίας και οικολογίας των ειδών αυτών. Κύριος σκοπός αποτελεί η συλλογή επιστημονικών δεδομένων για την κατανομή, την αφθονία και τις αλληλεπιδράσεις τους με την αλιεία, με στόχο να προτείνουμε αποτελεσματικές στατηγικές διαχείρισης και προστασίας.
Αποτελέσματα
Συνολικά έχει γίνει καταγραφή 1.380 αλιευτικών ταξιδιών στον Αμβρακικό Κόλπο μέσω επιτόπιων καταγραφών πάνω σε αλιευτικά σκάφη και επισκέψεων στα σημεία εκφόρτωσης. Σε αυτό το πλαίσιο έχουν καταγραφεί συνολικά 2.529 άτομα, που ανήκαν σε εννέα είδη σαλαχιών και ένα είδος καρχαρία. Από αυτά, 361 άτομα σημάνθηκαν με συμβατικές σημάνσεις (conventional taggs), προκειμένου να εκτιμηθεί η επιβίωση μετά την απελευθέρωση αλλά και η χρήση του ενδιαιτήματος.
Οι παρατηρήσεις τόσο από τις επιτόπιες καταγραφές στα σκάφη όσο και από την παρακολούθηση στα σημεία εκφόρτωσης έδειξαν ότι η πλειονότητα των καρχαριών και των σαλαχιών ήταν ζωντανά κατά την ανάσυρσή τους στο σκάφος. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώθηκε περαιτέρω από τα δεδομένα επανάκτησης των σημάνσεων, τα οποία επιβεβαίωσαν την επιβίωση μετά την απελευθέρωση και υποδεικνύουν ότι η απελευθέρωση ενδέχεται να αποτελεί μια αποτελεσματική διαχειριστική στρατηγική για την περιοχή.
Συνολικά, στο πλαίσιο του προγράμματος έχουν συλλεχθεί 885 δείγματα DNA και 739 στομάχια για τη διερεύνηση της πληθυσμιακής δομής και της τροφικής οικολογίας. Η γενετική ανάλυση πληθυσμού του κοινού γαλέου Mustelus mustelus αποκάλυψε ότι ο πληθυσμός εντός του Αμβρακικού Κόλπου είναι γενετικά απομονωμένος από άλλους μεσογειακούς πληθυσμούς, αναδεικνύοντας τη σημασία της περιοχής ως διακριτής μονάδας διαχείρισης. Τα ευρήματα αυτά παρέχουν επιστημονική βάση για την ανάπτυξη στοχευμένων μέτρων διατήρησης στην περιοχή.
Η συλλογή δεδομένων ανεξάρτητων από την αλιεία περιλάμβανε συνολικά 87 δειγματοληψίες με τη χρήση BRUVS (Baited Remote Underwater Video Systems), που αντιστοιχούν σε 115 ώρες και 30 λεπτά βιντεοσκοπημένου υλικού, το οποίο συλλέχθηκε τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και της νύχτας. Η ενσωμάτωση δεδομένων εξαρτώμενων και ανεξάρτητων από την αλιεία θα επιτρέψει μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της χρήσης ενδιαιτημάτων και της χωρικής οικολογίας καρχαριών και σαλαχιών στον Αμβρακικό Κόλπο, ενισχύοντας τη γνώση μας για μία από τις πλέον απειλούμενες ομάδες ζώων στον πλανήτη σε μια από τις πιο κρίσιμες περιοχές στη Μεσόγειο.