Κατηγορία δραστηριότητας: Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές
Έτος: 2022
Τύπος: Συνηγορία, Ενημέρωση-Ευαισθητοποίηση, Επιστημονική έρευνα
Κατάσταση: Σε εξέλιξη
Στοχευμένες περιοχές: Εσωτερικό Ιόνιο Αρχιπέλαγος
Οργανισμοί-στόχοι: Ποσειδωνία
Ιστότοπος έργου:
Συνεργάτες
Χρηματοδότες
Κατηγορία δραστηριότητας: Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές
Έτος: 2022
Τύπος: Συνηγορία, Ενημέρωση-Ευαισθητοποίηση, Επιστημονική έρευνα
Κατάσταση: Σε εξέλιξη
Στοχευμένες περιοχές: Εσωτερικό Ιόνιο Αρχιπέλαγος
Οργανισμοί-στόχοι: Ποσειδωνία
Ιστότοπος έργου:
Συνεργάτες
Χρηματοδότες
Μέτρα προστασίας
Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση Αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/123711/3066 ΦΕΚ Δ 953/31.12.2024, ζώνη 200 μέτρων περιορισμένης πρόσβασης «οχυρώνει» τη Φορμίκουλα, που πλέον προστατεύεται από τις ανεξέλεγκτες τουριστικές δραστηριότητες.
Η Απόφαση αποτελεί ορόσημο για το πλούσιο οικοσύστημα της περιοχής και τις ίδιες τις φώκιες που πλέον μπορούν ανενόχλητες να ξεκουράζονται, να τρέφονται και να αναπαράγονται στη Φορμίκουλα ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες!
Αποτελεί παράλληλα σημείο αναφοράς και για τις συνεχιζόμενες κοινές προσπάθειες της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea, του Tethys Research Institute και του Blue Marine Foundation που εργάζονται συστηματικά στην περιοχή με στόχο να αναδείξουν την ανάγκη ουσιαστικής της προστασίας, καθώς και για τους τοπικούς φορείς που υποστήριξαν την άμεση λήψη κι εφαρμογή μέτρων προστασίας στη Φορμίκουλα με την κοινή μας επιστολή στο Υπουργείο Περιβάλλοντος κι Ενέργειας.
Ας δουλέψουμε όλοι μαζί για να διασφαλίσουμε την εφαρμογή των μέτρων και να προστατέψουμε τη Φορμίκουλα!
Φορμίκουλα
Η Φορμίκουλα (ή Φερμέκουλο), νοτιοανατολικά της Λευκάδας, αποτελεί σήμερα ένα μέρος ορόσημο φυσικής κληρονομιάς και βιοποικιλότητας για τη Μεσόγειο, φιλοξενώντας σπάνια είδη κι ευαίσθητα οικοσυστήματα που επιβιώνουν μακριά από την εντατική ανθρώπινη δραστηριότητα.
Είναι γνωστή κυρίως ως σημαντικό καταφύγιο της Μεσογειακής φώκιας Monachus monachus, με περισσότερες από 40 φώκιες να χρησιμοποιούν τις σπηλιές και τα νερά της για ξεκούραση, κυνήγι, παιχνίδι κι αναπαραγωγή από το 2012 σύμφωνα με τη συστηματική παρακολούθηση του πληθυσμού τους από το Tethys Research Institute στο πλαίσιο του Ionian Dolphin Project.
Η οικολογική αξία της περιοχής όμως δεν περιορίζεται στις φώκιες. Τα νερά γύρω από το νησί φιλοξενούν εκτεταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας, έναν από τους σημαντικότερους οικοτόπους της Μεσογείου που λειτουργεί ως φυσική «αποθήκη» Μπλε Άνθρακα συμβάλλοντας στη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, αλλά και νηπιοτροφείο ψαριών κι άλλων θαλάσσιων οργανισμών.
Παράλληλα, στην περιοχή έχουν καταγραφεί κοραλλιγενείς σχηματισμοί, θαλάσσιες σπηλιές, σημαντικοί πληθυσμοί ψαριών κι ασπόνδυλων σε μεγαλύτερη πυκνότητα από την υπόλοιπη περιοχή, αλλά και είδη θαλασσοπουλιών που χρησιμοποιούν τη νησίδα για ανάπαυση κι αναπαραγωγή.
Αυστηρή προστασία της Φορμίκουλας
Η Φορμίκουλα έγινε ευρέως γνωστή στους επισκέπτες τα τελευταία χρόνια για τις φώκιες της. Δυστυχώς, αυτό προσέλκυσε ολοένα και περισσότερους επισκέπτες, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις παρενοχλούσαν τις φώκιες και συνολικότερα τη ζωή και τους οικοτόπους της περιοχής.
Οι επιπτώσεις του ανεξέλεγκτου τουρισμού, σε συνδυασμό με τη σημαντική παρουσία ενός από τα πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά παγκοσμίως, η iSea άρχισε το 2022 να εργάζεται συστηματικά στην περιοχή, σε συνεργασία με το Tethys Research Institute και το Blue Marine Foundation. Στόχος ήταν η συλλογή επιπλέον επιστημονικών δεδομένων που να τεκμηριώνουν την οικολογική αξία της περιοχής, καθώς και η κινητοποίηση των τοπικών κοινωνιών και των επιχειρήσεων τουρισμού, ώστε να υποστηρίξουν την επιστημονικά τεκμηριωμένη αυστηρή προστασία της περιοχής.
Μετά από αυτά, η Φορμίκουλα προστατεύεται βάσει της Υπουργικής Απόφασης 123711/3066 (ΦΕΚ 953/31.12.2024), η οποία ρυθμίζει την πρόσβαση στην περιοχή μέσω διαφορετικών ζωνών με σκοπό των επιπτώσεων των ανεξέλεγκτων δραστηριοτήτων στην περιοχή και την προστασία κρίσιμων οικοτόπων και των ευάλωτων ειδών της.
Πλέον, η iSea μέσα από το Μνημόνιο Συνεργασίας της με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) υποστηρίζει την αποτελεσματική προστασία της περιοχής συμβάλλοντας στην επιτήρηση της σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα και άλλες αρμόδιες αρχές, καθώς και τη συνεχή ενημέρωση επισκεπτών, τουριστικών επιχειρήσεων και κατοίκων.
Οικολογική αξία
Η Φορμίκουλα αποτελεί ένα οχυρό βιοποικιλότητας υψηλής οικολογικής αξίας. Μέχρι σήμερα, έχουν χαρτογραφηθεί 0,673km² λιβαδιών Ποσειδωνίας γύρω από τη νησίδα, τα οποία εκτείνονται πέρα από τα 35 μέτρα βάθος και παρουσιάζουν συνολικά υψηλή οικολογική κατάσταση. Εκτιμάται ότι τα λιβάδια αυτά αποθηκεύουν περισσότερους από 2.512,63 MgC ή 39,88 MgC/ha Μπλε Άνθρακα, αναδεικνύοντας τον σημαντικό τους ρόλο στη ρύθμιση του κλίματος. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί ενδείξεις υποβάθμισης, όπως κατακερματισμός που συνδέεται με την αγκυροβόληση και παράνομες αλιευτικές πρακτικές.
Η παρακολούθηση της βιοποικιλότητας έχει καταγράψει περισσότερα από 80 θαλάσσια είδη, που ανήκουν σε 20 ταξινομικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων ψαριών, φυκών, σπόγγων, μαλακίων, εχινόδερμων και θαλάσσιων θηλαστικών. Έχει επίσης καταγραφεί η παρουσία χωροκατακτητικών ειδών, όπως το λεοντόψαρο (Pterois miles) και ο λαγοκέφαλος (Siganus spp.), γεγονός που υπογραμμίζει περαιτέρω την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση και διαχείριση της περιοχής.
Δράσεις
Από την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης με τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας της, η iSea έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον διάλογό της με την τοπική κοινωνία, τους επισκέπτες και τις τουριστικές επιχειρήσεις της περιοχής, ώστε τα μέτρα να εφαρμοστούν με τη στήριξη των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται εκεί.
Με τη διοργάνωση συχνών συναντήσεων με τις αρμόδιες αρχές και τις τουριστικές επιχειρήσεις κι ενημερωτικών εκδηλώσεων για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με περισσότερες από 250 επιχειρήσεις κι έχουμε ενημερώσει περισσότερους από 6.200 κατοίκους κι επισκέπτες, υποστηρίζοντας την εφαρμογή των μέτρων για την προστασία της Φορμίκουλας.
0.673
τ. χλμ. Λιβαδιών Ποσειδωνίας έχουν χαρτογραφηθεί κι αξιολογηθεί
250
τουριστικές επιχειρήσεις έχουν ενημερωθεί
13
ενημερωτικές εκδηλώσεις έχουν πραγματοποιηθεί