Γιατί στεκόμαστε στο πλευρό όσων αντιδρούν για τις αμμοληψίες από το Ακρωτήρι Επανομής

Κρίσιμα ερωτήματα προκύπτουν σχετικά με τις επιπτώσεις της αμμοληψίας από το Ακρωτήρι Επανομής για την κατασκευή της 6^ης Προβλήτας του Λιμένα Θεσσαλονίκης.

Με ανησυχία παρακολουθούμε το τελευταίο διάστημα τις εξελίξεις σχετικά με τη σχεδιαζόμενη αμμοληψία στο Ακρωτήρι της Επανομής. Ένα ισχυρό μέτωπο φορέων απαρτιζόμενο, μεταξύ άλλων, από τον Δήμο Θερμαϊκού, τους πολίτες της περιοχής, τους αλιευτικούς συλλόγους κι εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας εκφράζει την αντίθεσή του κατά της προωθούμενης αμμοληψίας από το Ακρωτήρι Επανομής για την κατασκευή της 6^ης Προβλήτας του Λιμένα Θεσσαλονίκης.

Με την με αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/102946/6696/10-11-2025 Απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Έγκριση Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης Βέλτιστου Συνδυασμού Μεταφοράς Αδρανών και Γαιωδών Υλικών Κατασκευής και Σχεδίου Οδικής Μεταφοράς για το έργο επέκτασης του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης», προβλέπεται απόληψη και μεταφορά δια θαλάσσης 4.000.000 κυβικών μέτρων υλικών πυθμένα από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου Επανομής. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η σχετική απόφαση: «η απόληψη πραγματοποιείται από δύο εκτάσεις, η πρώτη εκ των οποίων (~600 στρ.) είχε προβλεφθεί στην τροποποίηση της ΑΕΠΟ του έργου με την ΚΥΑ 195175/7.1.2011 και θα χρησιμοποιηθεί λιγότερο, ενώ η δεύτερη που βρίσκεται σε μεγαλύτερα βάθη και σε μεγαλύτερη απόσταση από την ακτογραμμή (3.000 στρ.) θα δώσει το μεγαλύτερο ποσοστό των υλικών»

Ουσιαστικά, με την ως άνω απόφαση που εγκρίνει την Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) προβλέπεται ότι θα γίνει απόληψη 4.000.000 κυβικών μέτρων υλικών του θαλάσσιου πυθμένα, αντί της προβλεπόμενης από την υπ' αριθμ. 195175/7-1-2011 ΚΥΑ μέγιστης ποσότητας των 1.200.000 κυβικών μέτρων από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου Επανομής, καθώς κι ότι θα υπάρχει μια νέα θαλάσσια περιοχή απόληψης υλικών πυθμένα.

Η απόφαση αυτή πέραν της έντονης περιβαλλοντικής ανησυχίας που προκαλεί, εγείρει και ζητήματα συμβατότητας με την περιβαλλοντική νομοθεσία, ιδίως δε με τον Ν. 4014/2011. Ιδιαίτερους προβληματισμούς προκαλεί το γεγονός ότι, παρά την ύπαρξη ουσιαστικών διαφοροποιήσεων ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, αντί να έχει προηγηθεί η υποβολή και η αξιολόγηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η συνεπαγόμενη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης κι ενημέρωσης των ενδιαφερόμενων, η έγκριση διενεργήθηκε απλώς με ΤΕΠΕΜ.

Οι περιβαλλοντικές ανησυχίες

Αν και οι προβλεπόμενες περιοχές αμμοληψίας βρίσκονται εκτός των ορίων της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής Natura2000 Λιμνοθάλασσα Επανομής και Θαλάσσια Παράκτια Ζώνη, η πολύ κοντινή τους απόσταση σε αυτήν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την πιθανότητα και την έκταση στην οποία θα επηρεαστούν τα μοναδικά είδη και οι οικότοποι της προστατευόμενης περιοχής.

Ένας από τους οικοτόπους της περιοχής είναι και τα λιβάδια Ποσειδωνίας. Εάν και οι περιοχές αμμοληψίας δεν συμπίπτουν με τα λιβάδια της περιοχής, ειδικά η νέα θέση αμμοληψίας βρίσκεται σε τόσο κοντινή απόσταση, χωρίς να έχουν εκτιμηθεί οι επιπτώσεις της δραστηριότητας σε αυτά, που δεν εξασφαλίζεται ότι θα παραμείνουν ανεπηρέαστα.

Τα λιβάδια Ποσειδωνίας, είναι ανώτερα φυτά που σχηματίζουν υποθαλάσσια δάση και αποτελούν τους βασικούς μας συμμάχους στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και τη διαφύλαξη της θαλάσσιας ζωής. Είναι γνωστά κι ως "μπλε πνεύμονες" της Μεσογείου, καθώς συγκαταλέγονται στις πιο αποτελεσματικές δεξαμενές διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, δεσμεύοντας άνθρακα με ρυθμούς που ξεπερνούν εκείνους των χερσαίων δασών, κι αποθηκεύοντάς τον για χιλιετίες. Παράλληλα υποστηρίζουν σημαντική βιοποικιλότητα, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών ειδών, προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση και είναι ζωτικής σημασίας για τη διαβίωση των παράκτιων κοινωνιών συνολικά.

Με έμφαση στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχει τοποθετηθεί κι ο Ομότιμος Καθηγητής Παράκτιας Τεχνικής και Ωκεανογραφίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κ. Γιάννης Κρεστενίτης, τεκμηριώνοντας την ελλιπή διερεύνηση τόσο των ακτομηχανικών, όσο και των  περιβαλλοντικών επιπτώσεων της αμμοληψίας στην προστατευόμενη περιοχή του Ακρωτηρίου Επανομής. Ο κ. Κρεστενίτης θέτει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αμμοληψίας στη θολότητα των υδάτων, στα γειτονικά λιβάδια Ποσειδωνίας που αποτελούν οικότοπο προτεραιότητας της ΕΕ, στη μορφολογία της ακτογραμμής, αλλά και σχετικά με τον χρόνο αποκατάστασης των οικολογικών συνθηκών και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, για μια τόσο εκτεταμένη αμμοληψία.

Η αίτηση ακύρωσης του Δήμου Θερμαϊκού από το Συμβούλιο της Επικρατείας

Ο Δήμος Θερμαϊκού κατέθεσε ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας αίτηση Ακύρωσης κατά της Απόφασης του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία εγκρίθηκε ΤΕΠΕΜ για το έργο επέκτασης της 6^ης Προβλήτας του Λιμένα Θεσσαλονίκης κατά το μέρος που προβλέπει την απόληψη 4.000.000 κυβικών μέτρων αμμώδους υλικού από δύο θαλάσσιες περιοχές στο Ακρωτήριο της Επανομής.

Ως λόγοι ακύρωσης προβάλλονται: 1) η παραβίαση εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων της ισχύουσας ΑΕΠΟ που περιόριζε ρητά την αμμοληψία σε 1.200.000 κυβικών μέτρων από μία μόνο θαλάσσια περιοχή, 2) η παράλειψη υποβολής νέας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων παρά την ύπαρξη ουσιαστικών διαφοροποιήσεων από την ισχύουσα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) και την αναγκαιότητα τεκμηριωμένης διερεύνησης των  επιπτώσεων στο περιβάλλον, 3) η μη πλήρωση των νόμιμων προϋποθέσεων έγκρισης ΤΕΠΕΜ, 4) η απουσία αδειοδότησης του δανειοθαλάμου που απαιτείται για την υλοποίηση του έργου και 5) η παραβίαση της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» λόγω γειτνίασης της θέσης απόληψης με δύο περιοχές Natura2000 και λιβάδια Ποσειδωνίας.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις συμμεριζόμαστε τις ανησυχίες των φορέων και στηρίζουμε τον αγώνα τους, για την προστασία και διαφύλαξη της φυσικής μας κληρονομιάς, του χερσαίου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, που αποτελεί όχι μόνο δικαίωμα, αλλά και υποχρέωσή όλων μας!

Περισσότερες πληροφορίες

Νεφέλη Κονιδάρη, Υπεύθυνη Πολιτικής, Περιβαλλοντική Οργάνωση iSea, 2313090696, nefeli.konidari@isea.com.gr