Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανού 2026 στη Φορμίκουλα Έναν από τους σημαντικότερους θησαυρούς θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Ελλάδας

To μικρό, ακατοίκητο νησί στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου που επαναπροσδιορίστηκε ως ένα από τα καίρια σημεία προστασίας της θαλάσσιας ζωής στην Ελλάδα.

Η Φορμίκουλα (ή Φερμέκουλο), νοτιοανατολικά της Λευκάδας, αποτελεί σήμερα έναν πολύτιμο πυρήνα φυσικής κληρονομιάς για τη Μεσόγειο, φιλοξενώντας σπάνια είδη κι ευαίσθητα οικοσυστήματα που επιβιώνουν μακριά από την εντατική ανθρώπινη δραστηριότητα.

Είναι γνωστή κυρίως ως σημαντικό καταφύγιο της Μεσογειακής φώκιας Monachus monachus, ενός από τα πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο. Ωστόσο, η σημασία της περιοχής δεν περιορίζεται σε αυτό. Τα νερά γύρω από το νησί φιλοξενούν εκτεταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας Posidonia oceanica, έναν από τους σημαντικότερους οικοτόπους της Μεσογείου που λειτουργεί ως φυσική «αποθήκη» Μπλε Άνθρακα συμβάλλοντας στη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Παράλληλα, στην περιοχή έχουν καταγραφεί κοραλλιγενείς σχηματισμοί, θαλάσσιες σπηλιές, και σημαντικοί πληθυσμοί ψαριών κι ασπόνδυλων, σε μεγαλύτερη μάλιστα πυκνότητα από την υπόλοιπη περιοχή, αλλά και είδη θαλασσοπουλιών που χρησιμοποιούν τη νησίδα για ανάπαυση κι αναπαραγωγή.

Η ευρύτερη περιοχή του Εσωτερικού Ιονίου θεωρείται μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας για τη θαλάσσια μεγαπανίδα. Εκτός από τη Μεσογειακή φώκια, έχουν καταγραφεί δελφίνια, ζιφιοί, πτεροφάλαινες, θαλάσσιες χελώνες, όπως η Caretta caretta και η Chelonia mydas, αλλά και προστατευόμενα είδη καρχαριών και σαλαχιών. Η περιοχή αποτελεί επίσης Σημαντική Περιοχή για τα Θαλάσσια Θηλαστικά (Important Marine Mammal Area – IMMA), καθώς και Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά (Important Bird Area – IBA).

Η οικολογική αξία της Φορμίκουλας αναγνωρίστηκε θεσμικά μέσα από την Υπουργική Απόφαση για την προστασία της περιοχής, η οποία προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα διατήρησης της με στόχο να διασφαλιστεί ότι η ανθρώπινη παρουσία δεν θα διαταράξει τα ιδιαίτερα ευαίσθητα οικοσυστήματα της νησίδας και των γύρω θαλάσσιων περιοχών.

Έτσι, κάτοικοι κι επισκέπτες της περιοχής μετατρέπονται από απλούς κληρονόμους του φυσικού αυτού πλούτου, σε θεματοφύλακες του μέλλοντός του!

Με στόχο τη μακροπρόθεσμη προστασία του τόπου αυτού, που παραμένει άγνωστος στο ευρύ κοινό, αλλά εξαιρετικά σημαντικός για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα της Ελλάδας και της Μεσογείου, η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), τις λιμενικές αρχές, επιστημονικούς φορείς και την τοπική κοινωνία, ενισχύει και φέτος την παρουσία της στη Φορμίκουλα.

Η iSea συνεχίζει να εργάζεται με στόχο την προώθηση της συνύπαρξης της φύσης και της υπεύθυνης ανθρώπινης δραστηριότητας, με τη συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων που ζουν κι εργάζονται στο Ιόνιο. Στο επίκεντρο μας τίθεται η ίδια η φύση και η ζωή της Φορμίκουλας, με πρωταγωνίστρια τη «Λέλα», τη φώκια με το Λευκαδίτικο όνομα, που θέλουμε όλοι να γνωρίσουν για να φέρει μικρούς και μεγάλους πιο κοντά στον κόσμο της και να υπενθυμίσει ότι η προστασία της φύσης ξεκινά από τη γνώση, τον σεβασμό και τη σύνδεση με αυτήν.

Εκτός από την υποστήριξη της επιτήρησης στη θαλάσσια περιοχή της Φορμίκουλας και τις δράσεις πεδίου, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ και το Λιμενικό Σώμα, συνεχίζονται οι επιστημονικές καταγραφές για την παρακολούθηση της περιοχής και οι δράσεις ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης για κατοίκους, επισκέπτες κι άλλες ομάδες στόχους, όπως οι τουριστικές επιχειρήσεις και οι αλιείς.

Σύμφωνα με μελέτες, ακόμη και μια φαινομενικά μικρή ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο σε ένα τόσο ευαίσθητο οικοσύστημα και στα είδη που αναζητούν τροφή κι αναπαράγονται σε αυτό. Εξαιτίας λοιπόν των αυξανόμενων πιέσεων που δέχεται το Ιόνιο από τον τουρισμό, την ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση, τη θαλάσσια κυκλοφορία, την ηχορύπανση, τη θαλάσσια ρύπανση και την κλιματική κρίση, η ανάγκη ουσιαστικής προστασίας της περιοχής γίνεται ακόμη πιο σημαντική!

Η προστασία της Φορμίκουλας εξαρτάται από τη συμπεριφορά των επισκεπτών της! Γι’ αυτό, όσοι βρεθούν στην περιοχή καλούνται να:

• προσεγγίζουν τη νησίδα αποκλειστικά από την ενδεδειγμένη ζώνη και πάντα σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προβλέπονται,
• διατηρούν απόσταση 30 μέτρων από τις φώκιες και να μην παρενοχλούν κανένα είδος άγριας ζωής,
• ακολουθούν τις ρυθμίσεις για την ταχύτητα και τον θόρυβο,
• μην αγκυροβολούν,
• μη διαταράσσουν/συλλέγουν/ καταστρέφουν οργανισμούς και φυσικά υλικά,
• μην αφήνουν απορρίμματα.

Οι ενημερωτικές μας δράσεις στην περιοχή συνεχίζονται για να γίνει η Φορμίκουλα σύμβολο προστασίας της θαλάσσιας φυσικής κληρονομιάς στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο.

Βρείτε περισσότερα για την περιοχή και τα μέτρα που την «οχυρώνουν» εδώ: https://isea.com.gr/el/project/formikoyla/

Περισσότερες πληροφορίες: Ηλέκτρα Αθηναίου, Υπεύθυνη Προγραμμάτων iSea, ilektra.athinaiou@isea.com.gr , 2323090696