Pick the Alien

Τα θαλασσινά που επιλέγουμε να καταλήγουν στο πιάτο μας μπορεί να αποτελούν μέρος της λύσης για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.

Από το 2022 το πρόγραμμα διευρύνθηκε, περιλαμβάνοντας ένα μεγάλο αριθμό δράσεων σε όλη τη χώρα. Στόχος μας αποτελεί πλέον η προώθηση της κατανάλωσης των ξενικών ειδών που ταυτόχρονα θα συνδυάζεται με την αντικατάσταση εμπορικών αυτόχθονων ειδών που οι πληθυσμοί τους μειώνονται μέσα από τη δημιουργία μιας συμμαχίας όλων των εμπλεκομένων (αλιέων, ιχθυοπωλείων, εστιατορίων).

Λίγα λόγια για τα θαλάσσια ξενικά είδη

Τα θαλάσσια ξενικά είδη είναι οργανισμοί οι οποίοι βρίσκονται σε περιοχές πέρα από την ιστορική τους εξάπλωση ως αποτέλεσμα ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Περίπου 1.000 θαλάσσια ξενικά είδη έχουν ήδη εντοπιστεί στη Μεσόγειο, που αποτελεί τη πιο επηρεασμένη περιοχή στο κόσμο, ενώ περισσότερα από 240 είδη έχουν καταγραφεί στις Ελληνικές θάλασσες.
Οι επιπτώσεις τους στο θαλάσσιο περιβάλλον είναι πολυάριθμες και μέσα σε αυτές συγκαταλέγονται ο εκτοπισμός των αυτόχθονων ειδών, η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων, και οι επιπτώσεις στην οικονομία. Παράλληλα, οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες που επιφέρουν γίνονται ολοένα και πιο αισθητές κυρίως σε τομείς όπως η αλιεία και ο τουρισμός, ενώ πολλά ξενικά είδη είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία.

Ανώτεροι θηρευτές και υπερεκμετάλλευση αλιευτικών πόρων

Οι ανώτεροι θηρευτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην υγεία και την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς αποτελούν ρυθμιστές των πληθυσμών των ειδών που ανήκουν σε κατώτερα τροφικά επίπεδα. Η απουσία τους ή η σημαντική μείωση του πληθυσμού τους μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στα τροφικά πλέγματα με συνέπειες τόσο στα τοπικά οικοσυστήματα, όσο και στις ανθρώπινες δραστηριότητες, που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Η Μεσόγειος αποτελεί μια από τις πιο υπεραλιευμένες περιοχές στον κόσμο, όπου διαδραματίζεται υπερεκμετάλλευση των περισσότερων ειδών, ενώ ο πληθυσμός πολλών ειδών ανώτερων θηρευτών (όπως ο ροφός, ο ξιφίας, οι καρχαρίες κ.α.) έχει μειωθεί δραματικά προκαλώντας μεγάλες αλλαγές στα τροφικά πλέγματα. Έτσι, ο μεσογειακός πληθυσμός ειδών, όπως ο ροφός (Epinephelus marginatus), η συναγρίδα (Dentex dentex) και ο παντελής (Sciaena umbra) χαρακτηρίζονται στην Κόκκινη Λίστα της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης ως απειλούμενα με εξαφάνιση. Η μείωση τους έχει σαν αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, και τη διευκόλυνση της εξάπλωσης των ξενικών και εισβολικών ειδών, καθώς υπάρχει μικρότερος ανταγωνισμός για τους διαθέσιμους πόρους και μικρότερη πιθανότητα θήρευσης των ξενικών ειδών στις περιοχές όπου εξαπλώνονται.