Σημαντικές εξελίξεις στη CMS COP15

Η CMS COP15 στη Βραζιλία, που ολοκληρώθηκε αυτή την Κυριακή (29 Μαρτίου), αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα προόδου για την προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Οι αποφάσεις για την πλήρη προστασία των αλεποκαρχαριών και των σφυροκέφαλων καρχαριών στο Παράρτημα Ι, σε συνδυασμό με τις καθοριστικές πρωτοβουλίες για την προστασία των υποθαλάσσιων όρεων και τη ρύθμιση των εξορύξεων βαθέων υδάτων, χαράσσουν μια νέα, ισχυρή πορεία για τη διαφύλαξη των μεταναστευτικών θαλάσσιων ειδών και των οικοτόπων τους.

Η δυναμική συμβολή της COP15 στη διασφάλιση της προστασίας των μεταναστευτικών ειδών, ιδίως των υδρόβιων, είναι πλέον σαφής. Τα φιλόδοξα σχέδια και τα ενισχυμένα μέτρα προστασίας αποτυπώνονται και στα λόγια του João Paulo Capobianco, Προέδρου της COP15:

«Προστατεύουμε είδη που μπορεί να μην παραμένουν ποτέ εντός των συνόρων μας. Επενδύουμε σε μια φυσική κληρονομιά που δεν μας ανήκει, αλλά για την οποία είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Με αυτόν τον τρόπο, δίνουμε συγκεκριμένο νόημα στην παγκόσμια αλληλεγγύη, αναγνωρίζοντας ότι τα μεταναστευτικά είδη υπερβαίνουν έθνη, δικαιοδοσίες και γενιές».

Πιο συγκεκριμένα, σημαντική πρόοδος σημειώθηκε για 40 είδη που προστέθηκαν στα Παραρτήματα της CMS, μεταξύ των οποίων και είδη καρχαριών.

Νέες καταχωρίσεις στο Παράρτημα Ι (Αυστηρή Προστασία): Αρκετά είδη καρχαριών εντάχθηκαν στο Παράρτημα Ι, το οποίο απαγορεύει τη σύλληψή τους και απαιτεί αυστηρή προστασία από όλα τα Μέρη της CMS.

  • Αλεποκαρχαρίες: Και τα τρία είδη, Alopias pelagicus, Alopias superciliosus, Alopias vulpinus, εντάχθηκαν στο Παράρτημα Ι.
  • Σφυροκέφαλοι καρχαρίες: Τόσο το είδος Sphyrna mokarran όσο και το Sphyrna lewini εντάχθηκαν στο Παράρτημα Ι.

Νέα καταχώριση στο Παράρτημα ΙΙ (απαιτείται Διεθνής Συνεργασία): Το είδος Mustelus schmitti προστέθηκε στο Παράρτημα ΙΙ, προωθώντας την περιφερειακή συνεργασία για τη διαχείρισή του στον Νοτιοδυτικό Ατλαντικό.

Σχέδια Δράσης και συνεχιζόμενη εστίαση:

  • Υιοθετήθηκε το Σχέδιο Δράσης (Single Species Action Plan) για τον Ταυροκαρχαρία (Carcharias taurus), με στόχο την ενίσχυση των προσπαθειών διατήρησης και ανάκαμψης. Ένα είδος που στη Μεσόγειο πιστεύεται πως έχει ήδη εξαφανιστεί.
  • Υιοθετήθηκε το Σχέδιο Δράσης (Single Species Action Plan) για τον Ταυροκαρχαρία (Carcharias taurus), με στόχο την ενίσχυση των προσπαθειών διατήρησης και ανάκαμψης. Ένα είδος που στη Μεσόγειο πιστεύεται πως έχει ήδη εξαφανιστεί.
  • Υιοθετήθηκε το Σχέδιο Δράσης (Single Species Action Plan) για τον Γαλέο Δροσίτη (Galeorhinus galeus) στο οποίο είχαμε ενεργή εμπλοκή

Συντονισμένες Δράσεις (Concerted Actions):

Συμφωνήθηκαν συντονισμένες δράσεις για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας για όλα τα είδη διαβολόψαρων. Τα Μέρη δεσμεύτηκαν επίσης να συνεχίσουν τις εργασίες για τη διατήρηση των αγγελοκαρχαριών. Σε αυτό το σημείο υπενθυμίζουμε και το Σχέδιο Δράσης (Single Species Action Plan) για τον Αγγελοκαρχαρία (Squatina squatina) στο οποίο είχαμε ενεργή συμμετοχή: https://sharks.cms.int/document/single-species-action-plan-angelshark-squatina-squatina-mediterranean-sea

Ιστορική προστασία κρίσιμων οικοτόπων:

Πέρα από τα μεμονωμένα είδη, η COP15 σημείωσε ιδιαίτερα σημαντική πρόοδο στην προστασία των κρίσιμων οικοσυστημάτων από τα οποία εξαρτώνται πολλοί θαλάσιοι και όχι μόνο οργανισμοί.

  • Προστασία υποθαλάσσιων όρεων: Υιοθετήθηκε μια σημαντική απόφαση που αναγνωρίζει τα υποθαλάσσια όρη ως κρίσιμους οικοτόπους για μεταναστευτικά θαλάσσια είδη, όπως καρχαρίες, φάλαινες και θαλάσσιες χελώνες. Η απόφαση καλεί τα κράτη να τα προστατεύσουν από καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές (όπως η αλίευση με τράτες) και την υπεραλίευση.
  • Μορατόριουμ στην εξόρυξη βαθέων υδάτων: Η διάσκεψη ενίσχυσε τη θέση της από την COP14, καλώντας τα κράτη να μην προχωρήσουν ούτε να υποστηρίξουν εξορύξεις βαθέων υδάτων μέχρι να κατανοηθούν πλήρως οι επιπτώσεις τους στα μεταναστευτικά είδη, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για μέγιστη προφύλαξη. Ιδιαίτερα σημαντικό με δεδομένο πως η Ελλάδα αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος το οποίο παράλληλα ετοιμάζεται για υπεράκτιες εξορύξεις εντός μια κρίσιμης περιοχής για του Φυσητήρες, της Ελληνικής Τάφρου.
  • Αναγνώριση Σημαντικών Περιοχών για τους Καρχαρίες και τα Σαλάχια: Λήφθηκε σημαντική απόφαση που απαιτεί από τα κράτη να λαμβάνουν υπόψη τις Σημαντικές Περιοχές Καρχαριών και Σαλαχιών (ISRAs) στις εθνικές στρατηγικές διατήρησης και στον χωροταξικό σχεδιασμό. Υπενθυμίζουμε πως στην Ελλάδα έχουν αναγνωριστεί 4 περιοχές. Βρες περισσότερα εδώ: https://sharkrayareas.org/e-atlas/

Άλλα σημαντικά αποτελέσματα:

  • Μείωση παρεμπίπτουσας αλιείας (bycatch): Υιοθετήθηκε ισχυρή νέα απόφαση για τη μείωση της παρεμπίπτουσας αλιείας ειδών της CMS κατά την αλιεία. Ιδιαίτερα σημαντική απόφαση για τη δουλειά που κάνουμε στη Μεσόγειο.
  • Εμπόριο κρέατος υδρόβιων ειδών: Η διάσκεψη ενέκρινε την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της εκμετάλλευσης μεταναστευτικών ειδών (συμπεριλαμβανομένων ψαριών, χελωνών και κητωδών) ως άγριας τροφής.
  • Θαλάσσιες χελώνες: Υιοθετήθηκε νέα απόφαση για τις Σημαντικές Περιοχές Θαλάσσιων Χελωνών (IMTAs), υποστηρίζοντας την προστασία των «μπλε διαδρόμων».