REPOSIDONIA

Κύριος στόχος  του προγράμματος αποτελεί η συμβολή στη διαχείριση και προστασία των βυθών με λιβάδια Ποσειδωνίας. Για την επίτευξη του στόχου πρόκειται να αναπτυχτούν καινοτόμα εργαλεία ευαισθητοποίησης. Συγκεκριμένα θα παραχθεί ένας ψηφιακός φωτογραφικός οδηγός με τα είδη που μπορούν να βρεθούν στα λιβάδια Ποσειδωνίας.

 

 

Posidonia oceanica (Linnaeus) Delile, 1813

Η Posidonia oceanica, γνωστή ως Ποσειδωνία, είναι φανερόγαμο φυτό που ζει στο θαλάσσιο περιβάλλον. Αποτελεί ενδημικό είδος της Μεσογείου και μάλιστα είναι ανάμεσα στα πιο εξαπλωμένα είδη φανερόγαμων σε αυτήν, μαζί με το Cymodocea nodosa,  και το Zostera marina. Το μήκος των φύλλων της φτάνει έως τα 1,2 μέτρα και η πυκνότητα των φύλλων της τα 10.000 ανά τετραγωνικό. Η Ποσειδωνία σχηματίζει λιβάδια, τους λειμώνες Ποσειδωνίας και απαντάται στην υποπαραλιακή ζώνη σε βάθος μέχρι και 40 μέτρα.  Οι λειμώνες της παρατηρούνται σε αμμώδεις βυθούς, όπου μπορούν να ριζώσουν. Στην Ελλάδα, η Ποσειδωνία είναι παρούσα κατά μήκος της πλειονότητας των ηπειρωτικών ακτών και των ελληνικών νησιών. Στο Βόρειο Αιγαίο, η Ποσειδωνία φτάνει σε βάθη μέχρι και 25 μέτρα, ενώ στο Νότιο Αιγαίο μέχρι τα 35 μέτρα. Στο Ιόνιο Πέλαγος μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 45 μέτρα βάθος λόγω των εξαιρετικά διαυγών νερών.

 

Γιατί είναι σημαντική;

Οι λειμώνες Ποσειδωνίας θεωρούνται πολύ σημαντικός οικότοπος, καθώς αποτελούν καταφύγιο και προσφέρουν τροφή σε πολλά μικρά ψάρια και κεφαλόποδα. Επιπλέον, είναι από τους πιο παραγωγικούς οικότοπους στη Μεσόγειο.  Η Ποσειδωνία μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μηχανικός» του οικοσυστήματος, καθώς σταθεροποιεί το ίζημα με τις ρίζες των λειμώνων και αλλάζει το υδροδυναμικό καθεστώς της υποπαραλιακής ζώνης. Έχει αποτιμηθεί ότι η Ποσειδωνία παρέχει πολύτιμες οικοσυστημικές υπηρεσίες, που μεταξύ άλλων συμπεριλαμβάνουν την προστασία από τη διάβρωση, την ανακύκλωση θρεπτικών αλάτων και τη μακροπρόθεσμη αποθήκευση άνθρακα.

 

Απειλές και προστασία

Παρότι πρόκειται για ένα μακρόβιο φυτό, ο εξαιρετικά αργός ρυθμός ανάπτυξης το καθιστά ευάλωτο σε μεταβολές του οικοσυστήματος γεγονός που δυσχεραίνει την ανάκαμψή του. Στη Μεσόγειο έχει παρατηρηθεί μείωση της P. οceanica κατά 10% τα τελευταία 100 χρόνια, αλλά η πρόσφατη ανάλυση της κάλυψης της δείχνει μείωση της τάξης του 34%  της έκτασης που κάλυπτε τα προηγούμενα 50 χρόνια. Κύρια απειλή για τα λιβάδια της Ποσειδωνίας αποτελεί η υποβάθμισή τους από ανθρώπινες δραστηριότητες. Η υποβάθμιση των λειμώνων αποδίδεται σε μία σειρά  πιέσεων που δέχεται το είδος συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών, της κατασκευής παράκτιων έργων και της ανεξέλεγκτης αγκυροβόλησης. Λόγω της σημαντικότητάς της και των απειλών που δέχεται, η Ποσειδωνία προστατεύεται από τη Σύμβαση της Βαρκελώνης, τη Σύμβαση της Βέρνης, την Οδηγία για τους Οικοτόπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (92/43/ΕΟΚ) και από τον κανονισμό (1967/2006/ΕΚ) που απαγορεύει την αλιεία με δίχτυα τράτας, δράγες, γρι-γρι, γρίπους συρόμενους από σκάφος, πεζότρατες ή παρόμοια δίχτυα πάνω από βυθούς με Ποσειδωνία.

 

Χρηματοδότηση: